---

Har bir qizning vasvasasi (kitobi SKACHAT LOTIN) .PDF

Ҳар бир қизнинг васвасаси (китоби SKACHAT) .PDF

- ayollar hayoti va ichki kurashi haqida kitob

---

Mundarija

Djosh Makdauelldan soʻzboshi
Bagʻishlovlar va minnatdorchiliklar
Ota-onalarga
Kirish soʻzi (Stiven Arterbern)

I-qism: Vasvasangizni tushunish
1. Oʻzimizga haqiqatni aytishga jazm etamiz
2. Boshida aytilgan rejaga qaytib
3. Iffatli va oriyatli hayot
4. Vasvasalarimizni kuchaytiruvchi afsonalar

II-qism: Oʻz-oʻzini halok qilishdan saqlanish
5. Jinsiy aloqaga nisbatan istagimizni kuchaytirganimizda
6. Koʻzgu doʻstimizga aylanganida
7. Haqiqatga taqqoslanib
8. Buzuq doirani uzish

III-qism: Boshqalarni vasvasaga tushirmaslik
9. Hukmronlik qilishga tashna boʻlganimizda
10. Taassurot uygʻotish uchun kiyinamizmi?
11. Noz-karashma qilish yoki qilmaslik?

IV-qism: Oʻz ongingizni himoya qilish
12. Ong jangida gʻolib chiqish
13. Davolovchi ochlik
14. OAV va u bilan qanday kurashish kerak

V-qism: Oʻz qalbingizni himoya qilish
15. His-tuygʻular bilan kurashda gʻolib chiqish
16. Ketish mumkin!
17. Ehtiyotkorlik bilan harakatlanish
18. Qayerda toʻxtashni bilish!

VI-qism: Oʻz tanangizni himoya qilish
19. Oʻz tanangiz ustidan gʻolib kelish
20. «Texnik» bokiralik
21. “Tormozsiz” jinsiy aloqa
22. «Axir bir-birimizni sevamiz!»

VII-qism: Muhabbatni kerakli joydan izlang
23. Sizga kerak boʻlgan Zot
24. Unga kerak boʻlgan qiz boʻlish
25. Isoga oshiq boʻlish 

Xotima 

---

13-BOB

Davolovchi ochlik

Shunday ekan, dunyoviy tabiatingizni,​ yani fahsh–zino,​ nopoklik,​ shahvat,​ yovuz xohishlar​ va butparastlikka teng boʻlgan ochkoʻzlikni yoʻq qilinglar. Mana shular sababli​ Xudoning gʻazabi itoatsiz bandalarning boshiga tushadi!

Kolosaliklar 3:5-6

 

Har bir masihiyning qalbida ikki asos oʻzaro kurashadi. Muqaddas Kitobda ular tana va ruh deb ataladi. Garchi imonli kishi Xudoning qonunidan quvonch va lazzat topsa-da, ayni paytda bizni nohaq ishlarga undaydigan "gunoh qonuni" bilan kurashishiga toʻgʻri keladi. Bu haqda Pavlus Rimliklarga yoʻllagan maktubida shunday deydi:

 

«Men bundan ushbu xulosani chiqaraman:​ yaxshilik qilmoqchi boʻlganimda,​ qalbimda hamisha yomonlik poylab turadi. Butun qalbim bilan Xudoning qonunidan zavq olaman. Ammo azoyi badanimda boshqa bir qoida amal qilmoqda.​ Bu qoida ongimdagi qonunga qarshi kurash olib borib,​ azoyi badanimda amal qiluvchi gunoh qoidasiga​ meni asir qilyapti. Oh, men shoʻrlik odam!​ Oʻlim soyasi ostidagi bu ahvolimdan kim meni qutqarar ekan? Xudoga shukur!​ Rabbimiz Iso Masih orqali​ U bizni qutqaradi!

Xullasi kalom, men ongim bilan Xudoning qonuniga qul boʻlsam–da,​ bashariy tabiatim gunoh qoidasiga quldir». (7:21-25)

 

Bu sizga hech narsani eslatmayaptimi? Ehtimol, har bir kishiga yomon ish qilayotganingni bila turib, baribir oʻzingni toʻxtata olmaslik hissi tanishdir. Hayotingizning malum bir sohasida intizomga boʻysunishga faqat shafqatsiz vaziyatlar majbur qilganmi? Bu janglarning natijasini odatda oldindan aytish mumkin. Ichingizda ezgulik yovuzlik bilan kurashsa, bilasizmi, nima gʻolib boʻladi? Tanangiz ruhingiz bilan jang qilayotganda, nima gʻalaba qozonishini bilasizmi? Siz muntazam ravishda qoʻshimcha ovqat berib turadigan narsa. Agar siz MTV kanalining koʻrsatuvlari va ishqiy romanlardan doimiy ravishda zavqlanayotgan boʻlsangiz, shubha qilmasligingiz mumkin: shahvoniy vasvasaga duch kelganingizda, tana ruhingiz ustidan gʻalaba qozonadi. Agar siz Xudoning Kalomidan, ibodatdan va Uning xalqi bilan sogʻlom munosabatlardan zavqlansangiz, hatto eng shafqatsiz vasvasalar paytida ham ruhingiz tana ustidan doimo gʻalaba qozonishi mumkin.

Xoʻsh, siz nimani yaxshiroq oziqlantirmoqchisiz - tananimi yoki ruhnimi?

 

            Axlat qoʻysang, axlat chiqarasan

Ehtimol, siz past saviyali telekoʻrsatuvlarni tomosha qilish, behayo qoʻshiqlarni tinglash va hatto pornografiyani tomosha qilish mumkin, deb oʻylarsiz. Ammo men ongga singdirilgan axlat oxir-oqibat chirib, butun umrga qoʻlansa hidga chulgʻab olishiga jonli dalildirman. Oʻn ikki yoshimda sovunli operalarni gubka singari oʻzimga singdira boshladim. Har yozda, haftaning besh kunida, soat 11:30 dan 15:00 gacha, "Rayan umidi" seriallarini uzmay tomosha qilardim ("Hamma bolalarim," "Hayot bir marta beriladi" va "Shifoxona").

 

Hayotimning bu davrini eslar ekanman, men yoʻl qoʻygan fikrlar va hayotimda sodir boʻlgan voqealar oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri oʻxshashlik borligini koʻraman. "Rayan umidi" menga pokiza, iffatli hayotdan umid qoldirmasdi. "Hamma bolalarim" serialidan keyin qanday qilib turmushga chiqmasdan farzandli boʻlolmaganimga haligacha hayronman. Bundan tashqari, jinsiy yoʻl bilan yuqadigan kasalliklar tufayli "bir marta beriladigan" hayot bilan xayrlashishimga yoʻl qoʻymagani uchun Xudoga cheksiz minnatdorman. Yaratganga shukrlar boʻlsinkim, ishq-muhabbatga mubtalo boʻlib, mehnat kunlarini televizordan berilib tomosha qiladigan oʻsha "kasalxona"ga tushmadim.

Oʻsha yillarda mening kumirim Syuzan Luchchi oʻynagan "Barcha bolalarim" seriali qahramoni Erika Keyn edi. Uning maftunkor yurish-turishi meni hayratga soldi. Hamma erkaklar uning oyoqlari ostiga yiqilishardi. Oltinchi sinfdayoq men uning hiylalarini muvaffaqiyatli qoʻllab, oʻgʻil bolalarni ota-onalarga yolgʻon gapirish mumkinligiga va kinoda uchrashish hali uchrashuvga borish degani emasligiga ishontirdim.

Shunday qilib, yozgi tatil men uchun sovunli operalar bayrogʻi ostida oʻtdi va yigirma yil oldin videomagnitofonni yozib olish uchun dasturlash faqat raketa konstruktorlari qoʻlidan kelgani sababli, yangi oʻquv yili meni sevimli telekoʻrsatuvlardan uzoqlashtirdi. Darvoqe, tez orada sovunli operalarga munosib oʻrinbosar topildi: dugonam meni oʻsmirlar uchun sentimental romanlar oʻqishga oʻrgatdi.

Qaysidir maktab darsligining sahifalari orasiga yashirib qoʻyilgan sevgiga tayyorgarlik koʻrish boʻyicha bu koʻrsatmalarni men darslarning oʻzidayoq zavq bilan oʻrganardim, etiborimni kutgan yoshlarni aldash va manipulyatsiya qilish usullarini xayolan mashq qilardim.

Oʻn yil oʻtgach, kollejni bitirganimda, mening jinsiy aloqalarim roʻyxati hatto sovun operalari qahramonlarining ham ogʻzini ochishga majbur qilgan boʻlardi. Masihiy boʻlishimga qaramay, men ruhdan koʻra tanamga koʻproq ozuqa berardim va natijada u jinsiy tanlovimni belgilay boshladi.

Xavfli parhez

Ongimizni shahvoniy tasavvurlar bilan toʻldirib, biz faqat nikohda qoʻllab-quvvatlanishi va amalga oshirilishi kerak boʻlgan istaklarni uygʻotishimizni bilib oldim va bu fan menga qimmatga tushdi. Krissida ham shunday boʻldi. U onasining ishqiy romanlarini oʻqishga qiziqib qoldi va tez orada ular uni nafaqat hissiy, balki jinsiy jihatdan ham qoʻzgʻatishini tushundi. Krissi hikoya qiladi:

"Bazan roman oʻqib, masturbatsiya qilaman. Men shunchalik qoʻrqaman va uyalamanki, hatto hech kimdan menga nima boʻlayotganini soʻray olmayman. Jamoatda bunday narsalar haqida hech qachon gapirilmaydi va men bazan oʻylab qolaman: "Nahotki men bu masalada yolgʻiz boʻlsam?"

 

Krissi oʻzini oddiy odamlar orasida yolgʻiz his qilishiga qaramay, aslida u yolgʻiz emas. Boshqa ayollarga xos boʻlmagan vasvasa yoʻq (1 Korinfliklarga 10:13) va eng keng tarqalgani, albatta, jinsiy xayollar va masturbatsiya.

Afsuski, koʻpchilik yosh qizlar oʻylab-netib oʻtirmay, xayollarini roʻyobga chiqaradilar.

Masalan, Uitnining singlisi bilan shunday boʻlgan. Ikkala qiz ham MTV koʻrsatuvlari va "Rayon Melrouz," "Buxta Douson" va "Beverli-Xillz 90210" seriallarini sevib tomosha qilishardi, ammo Uitni yosh choʻponning bunday tasvirlarni ongimizga singdirish oʻzimizga zarar etkazishi haqidagi hikoyasini eshitib, bu odatini tashladi. Baxtga qarshi, singlisi undan oʻrnak olmadi va Uitni bizga quyidagi qaygʻuli voqeani aytib berdi:

"Singlim oʻn olti yoshida Madonna va boshqa pop yulduzlari kabi kiyinardi. Uning sevgilisi bor edi, u bilan uning uyida muntazam uchrashib turardi. Oʻn yetti yoshida u homilador boʻldi. U oʻzini juda yomon his qilgani uchun maktabni tashlashga majbur boʻldi. Uning doʻsti u bilan ham, bola bilan ham hech qanday aloqada boʻlishni xohlamadi, shuning uchun u bolani mehribonlik uyiga topshirishga majbur boʻldi. U barcha doʻstlarini yoʻqotdi va endi hech bir yigit u bilan uchrashishni xohlamasdi. Afsuski, u hali ham, menimcha, uni shu darajaga olib kelgan seriallarni tomosha qiladi."

Uitni juda dono fikr yuritadi. Ommaviy axborot vositalari tasirida yaqin va sevimli insonning hayoti buzilayotganini, shunga qaramay, u zararli odatdan voz kechishni istamayotganini koʻrish ogʻriqli.

Garchi biz ongli ravishda pornografiyaga moyil boʻlgan holatlarni bilmasak-da, tasodifan erotik film yoki veb-saytga duch kelganda, darhol boshqa kanalga oʻtmasdan, shunchaki qiziqish uchun uni tomosha qilishni boshlagan yoshlarni bilamiz (bu haqiqatan ham oʻrganishni siqib chiqaradimi yoki yoʻqligini tekshirish uchun). Jen oʻzi bilan aynan shu narsa sodir boʻlganini aytadi.

Bir kuni kechasi kanallarni almashtirayotib, u dastlab unga "Sohil patruli"ga oʻxshab tuyulgan shouga duch keldi. Yigit va qiz plyajda boʻlgan va u qizga "ogʻizdan-ogʻizga" usulida suniy nafas oldirgan - goʻyoki u hozirgina choʻkib ketgan qizni suvdan chiqarib olgan. Ular odatda televizion shoularda koʻrsatilmaydigan turli xil shahvoniy narsalarni qila boshlaganlarida, Jen hayratda qoldi. Oxir-oqibat, u bu pornografik film ekanligini tushundi, lekin baribir uni oxirigacha koʻrdi va keyin yana ikkita shunga oʻxshash filmni koʻrdi. U allamahalgacha oʻtirib qolar, uydagilar uyquga ketgach, oʻsha kanalni yoqib qoʻyardi. Jen hikoya qiladi:

 

"Ikki-uch hafta oʻtgach, onam meni toʻsatdan tungi soat ikkida uygʻotdi va soʻradi: "Bu yerda nima qilib oʻtiribsiz, yosh xonim?" Men erotik filmlarni koʻrdim, lekin buni tan olishdan qoʻrqdim va qandaydir kechki shouni koʻrganimni va soat 10 larda uxlab qolganimni, kechasi esa pornografiya koʻrsatila boshlaganini oʻzim ham sezmay qolganimni aytib yolgʻon gapirdim. Onam menga ishondi, ammo qalbimda uzoq vaqtgacha noxush choʻkma saqlanib qoldi. Menda Xudodan qoʻrquv boʻlishi kerak va bunday koʻrsatuvlarni boshqa koʻrmayman, degan qarorga keldim. Men chindan ham ularni boshqa koʻrmayman. Oʻshanda koʻrganlarimni unutishni istardim."

 

Jen koʻrganlarini xotirasidan chiqarib tashlashga yordam beradigan moʻjizaviy vositani bilsak edi! Lekin u mavjud emas. Pornografiyaning dahshatli xususiyatlaridan biri shundaki, siz endi uni tomosha qilmaysiz, lekin ongingiz ekranida iflos tasvirlar paydo boʻlishda davom etadi.

Erotik rasm toʻsatdan koʻz oldingizda paydo boʻlishi mumkin (garchi siz uni qidirmagan boʻlsangiz ham). Keyli "Faqat koʻngilxushlik qilishni istaydigan qizlar" sarlavhali elektron xabarni ochganida, u hozir pornografik xabarni koʻrishi mumkinligini xayoliga ham keltirmagan edi. U buni qandaydir kulgili rasm yoki dugonasidan kelgan xat deb oʻyladi. U erotik rasmni koʻrib, uni kulgili deb topdi va hatto kompyuter sinfidagi sinfdoshiga koʻrsatdi. U bunga javoban bunday tasvirlarni topish mumkin boʻlgan pornografik veb-saytlar haqida gapirib berdi. Shunday qilib, Keyli oʻzi sezmagan holda qarmoqqa ilindi:

"Avvaliga men bu saytlarga shunchaki dahshatga tushish va ular ustidan kulish uchun kirganman, keyin esa bunday narsalarni tomosha qilish meni tobora oʻziga tortishini tushundim. Men toʻshakda yotganimda ular haqida oʻylayman, bazida esa oʻrnimdan turib, internetdan shunga oʻxshash narsalarni qidirish uchun kompyuterimni yoqaman. Pornografiyaga berilib ketdimmi, deb qoʻrqaman, chunki oʻzimni toʻxtata olmayapman."

Jeyn va Keyli koʻplab yosh ayollar payqagan narsani aniqladilar: pornografiya odatni keltirib chiqarishi va hatto koʻzlaringiz yumuq boʻlsa ham, ongingizni doimiy ravishda qamrab oladigan fikrlar bilan toʻldirishi mumkin.

 

Ochlik parheziga oʻting

Agar siz nomus uchun urushda mudofaa tizimingizga putur etkazadigan malumotlarni doimiy ravishda istemol qilsangiz, biz sizga ochlik parheziga oʻtishni maslahat beramiz. Gunohimizni ochlik bilan oʻldirib, uni oʻzimiz ustidan hukmronligidan mahrum qilamiz. Shunda toʻgʻrilik va poklik ishtiyoqi fikrlarimiz, xatti-harakatlarimiz va kayfiyatlarimizni boshqara boshlaydi.

Bunday parhezga oʻtish uchun quyidagilar kifoya:

• Endi kunduzi va kechqurunlari seriallarni tomosha qilmaslikka qaror qiling. Oʻsmirlar orasida mashhur boʻlgan koʻplab seriallar odatda nikohdan tashqari jinsiy aloqani keng tarqalgan va toʻliq qabul qilinadigan narsa sifatida tasvirlaydi. Biroq, ushbu shoularning qahramonlari istalmagan homiladorlik, jinsiy yoʻl bilan yuqadigan kasalliklar, oʻzini hurmat qilmaslik, ruhiy tushkunlik, oʻzlarining gunohkorligini anglash va nikohdan oldingi jinsiy aloqa bilan bogʻliq boshqa narsalar bilan kamdan-kam duch kelishadi. Albatta, sovunli operalar nikohsiz jinsiy aloqani targʻib qiluvchi yagona televizion sanat turi emas va keyingi bobda biz bu haqda, shuningdek, maqbul teledasturlarni nomaqbullaridan qanday ajratish haqida gaplashamiz.
• Xudoning rejasidagi jinsiy aloqaga oid tamoyillarini masxara qiladigan telekoʻrsatuvlarni tomosha qilmang. Ehtimol, turli dasturlarda boshqa odamlarning intim hayotidan qiziqarli tafsilotlarni tinglash juda qiziq boʻlsa kerak, lekin biz bunday shoularning mohiyati vaqtni behuda sarflash deb hisoblaymiz, chunki ular foydadan koʻra koʻproq zarar keltiradi. "Kimning soxta koʻkraklari yaxshi koʻrnadi?", "Kim kim bilan yotadi?", "Bolajonimning dadajonisi kim?" kabi mavzularning nomlari nimaga arziydi? Agar bizga: oʻsha koʻrsatuvlarni koʻrish yoki oʻlguncha zerikish tanlovi berilsa, har safar zerikishdan oʻlishni tanlagan boʻlardik. Siz, shubhasiz, bu bemani narsalarni tomosha qilishdan koʻra mazmunliroq mashgʻulot topishingiz mumkin.
• Axloqsiz sevgi romanlarini oʻqimang. Biz bunday adabiyotlarni ayollar uchun pornografiya deb hisoblaymiz. Kitobda tasvirlangan shahvoniy sahnalar ongimizga singib, his-tuygʻularimizni qoʻzgʻatadi, bu esa ayollar uchun koʻzga koʻrinadigan tasvirlardan ham jozibaliroq boʻladi. Bunday adabiyotlarda, odatda, nikohdan tashqari jinsiy aloqalar boʻrttirib koʻrsatiladi, bu esa qoʻzgʻalishni keltirib chiqaradi. Shuningdek, ular sizni kelajakdagi ishqiy munosabatlardan va hatto keyingi nikohdan hafsalangizni pir qilishga undaydi, chunki sevgi kitoblari hayot haqiqatini aks ettirmaydi. Shuni yodda tuting: agar sizning ideal munosabatlar haqidagi tasavvuringiz bunday adabiyot yordamida shakllansa, siz oʻzingizni illyuziyalarning abadiy halokatiga oldindan mahkum etgan boʻlasiz.
• MTB tomosha qilmang, chunki MTBda namoyish etiladigan videofilmlarning 75 foizi shahvoniy tasvirlarni oʻz ichiga oladi; 50 foizdan ortigʻi zoʻravonlik sahnalarini oʻz ichiga oladi va 80 foizi ikkalasini birlashtirib, ayolga nisbatan zoʻravonlik tamini singdiradi. Shu holatning oʻziyoq MTB koʻrishdan butunlay voz kechish uchun etarli sabab boʻladi - axir bu chiqindi ongimizga kirib, hayotimizni zaharlashini istamaymiz-ku. Buning evaziga yaxshi masihiy musiqasini uzatuvchi kanallarni toping. Masihiy qoʻshiqlari zamonaviy musiqaning yurakni ezuvchi sadolari oldida xiralashib qolgan zamonlar oʻtib ketdi. Bugungi masihiy qoʻshiqchilar rok, pop, kantri, xevi-metal va hokazo yoʻnalishlarda faoliyat yurituvchi har qanday guruh bilan muvaffaqiyatli raqobatlashmoqda. Ushbu videokanallar koʻngilochar bozordagi boshqa dasturlardan aslo qolishmaydi, bazan esa ulardan ustun ham turadi.
• Pornografiyani har qanday shaklda - bosma, kino yoki fotoplyonkaga olingan, virtual koʻrinishda boʻlishidan saqlaning. Pornografiya - bu tuban his-tuygʻularni qoʻzgʻatish uchun behayo sahnalarni jozibali tasvirlash. Erotik jurnallar, kinofilmlar, veb-saytlar va hatto telefon "ishonch telefonlari" ham mavjud.

 

Zabur 100:3 da shunday deyilgan: "Hech qanday yovuzlikka yoʻl qoʻymayman. Qingʻir ishlardan nafratlanaman, Men ularga hech qoʻshilmayman". Bunday tasvirlarni tomosha qilish ongingizda butun umr hal qilishingiz kerak boʻlgan ziddiyatni yaratish demakdir. Turmushga chiqqach, turmush oʻrtogʻingiz bilan toʻliq bogʻlanish uchun xotirangizda toʻplagan tasavvurlaringizdan juda qiyinchilik bilan voz kechasiz. Nikohdan oldin jinsiy maylingiz uygʻonishini istamaysizmi? Eringiz bilan intim hayotingizga erotik sahnalar haqidagi xotiralar suqilib kirishini istamaysizmi? Unday boʻlsa, pornografiyaning ustingizdan hukmronlik qilishiga yoʻl qoʻymang, aksincha, bunday tasvirlar bilan tanani oziqlantirish istagingizni jilovlang.

 

Siringiz bilan boʻlishing

Jinsiy aloqa bilan toʻyingan malumotlarni qabul qilish, oʻqish va tinglashdan bosh tortish orqali siz vasvasaga qarshi turish qobiliyatingizni mustahkamlaysiz. Ongingizga faqat sogʻlom va siz intilayotgan normal, toʻlaqonli, Xudoga maqul hayotni olib borishga yordam beradigan narsalarni kiriting.

Afsuski, tengdoshlaringizning koʻpchiligi bunday hayot kechirish siridan bexabar. Doktor Enn Kirni-Kuk shunday deydi:

"MTV kanalida namoyish etilayotgan videokliplar va telekoʻrsatuvlar oʻsmir qizda uning muvaffaqiyati siri doimo jinsiy tomonlama jozibador koʻrinishida va tez-tez uchrashuvlarga borishda ekanligi haqida tasavvur uygʻotadi... Oʻrta maktabda oʻz tengdoshlaridan oldin oʻgʻil bolalar bilan uchrasha boshlagan qiz hammaning havasini keltiradi. Oʻsmirlar ota-ona mehri va etiboriga zor boʻlib, ommaviy axborot vositalari ularga taqdim etayotgan obrazlarga mahliyo boʻladilar. Hozirgi bolalar maktabdan uyga qayttganlarida koʻpincha ota-onalari uyda boʻlmaydilar. Ular MTB va tok-shoularni tomosha qilishadi, Internet boʻylab sayohat qilishadi va aynan shu manbalardan erkak va ayol oʻrtasidagi munosabatlar haqida malumot olishadi."

Oʻz ongingizni qanday asrash va aqliy kurashda gʻalaba qozonish sirini doʻstlaringiz bilan boʻlishing. Ularga sogʻlom munosabatlarni real hayotdan izlashni va yordam soʻrab ommaviy axborot vositalariga emas, balki Xudoning Kalomiga murojaat qilishni maslahat bering. Ularni jamoatingizga taklif qiling, u erda ular nikohda baxtli va toʻlaqonli hayot kechiradigan odamlar bilan tanishishlari mumkin. Barcha doʻstlaringiz va dugonalaringizga oʻrnak boʻling. Shunday qilib, siz bir vaqtning oʻzida uchta buyuk maqsadga erishasiz: oʻzingizni asraysiz, boshqalarni asraysiz va Xudoni ulugʻlaysiz.

 

“...Sizlar Masihning soʻzlarini eshitib,​ Uning talimotini olgansizlar,​ chunki haqiqat Masihda jamdir. Oldingi yashash tarzingizga tobe boʻlmang,​ eski oʻzligingizdan voz keching,​ chunki u aldovchi ehtiroslar tufayli buzilib ketgan. Yangichasiga fikr–zikr qiladigan boʻlinglar. Xudoning suratida yaratilgan,​ haqiqiy solihlik va muqaddaslikdan iborat boʻlgan​ yangi tabiatga burkaninglar.” Efesliklar 4:21-24