Havoriylarning faoliyati: 6  Bob

6:1 Agar shayton tashqi hujumlar bilan biror narsani yo‘q qila olmasa, u ichki kelishmovchiliklar orqali uni vayron qilishga urinadi, bu quyidagi oyatlarda tasvirlangan.

Xristianlikning ilk davrlarida cherkov jamoasining boshqa daromad manbaiga ega bo‘lmagan kambag‘al bevalariga har kuni ma’lum miqdorda pul tarqatish odati mavjud edi. Ba’zi imonlilar, yunon tilida so‘zlashuvchi yahudiylar (ellinistlar) norozilik bildira boshladilar, chunki ularning fikricha, ularning bevalari yahudiylarning (Quddus va Yahudiyadan) bevalari kabi ko‘p pul olmasdi.

6:2−3 O‘n ikki havoriy cherkovning o‘sishi bilan bunday ishlarni hal qilish uchun ba’zi choralarni ko‘rish zarurligini tushunishdi. Ular o‘zlari Xudoning kalomiga xizmat qilishdan chalg‘ishni va moliyaviy masalalar bilan shug‘ullanishni xohlamadilar, shuning uchun jamoatga Muqaddas Ruh bilan to‘lgan yetti kishini tanlashni maslahat berishdi. Ular cherkovning xo‘jalik ishlari bilan shug‘ullanishlari kerak edi.

Garchi bu odamlar Muqaddas Kitobda diakonlar deb nomlanmagan bo‘lsa-da, biz ularni asosli ravishda shunday deb hisoblay olamiz. "Stollar haqida g‘amxo‘rlik qilish" iborasidagi "g‘amxo‘rlik qilmoq" ma’nosini anglatuvchi yunoncha so‘z "xizmat qilmoq" (diakoneo) fe’lining shakli bo‘lib, rus tilida "diakon" so‘zini bergan diakonos - "xizmatkor" otidan yasalgan. Shunday qilib, aslida ularning vazifasi stollar haqida g‘amxo‘rlik qilish edi.

Ular uchta talabga javob berishi kerak edi:

1. Sinalgan = Hurmatli

2. Muqaddas Ruh bilan to‘lgan = Ruhiy

3. Donolik bilan to‘lgan = Amaliy

Diakonlarning batafsil tavsifi 1 Timo‘tiyga 3:8−13 da berilgan.

6:4 Havoriylar doimo ibodat va so‘z xizmatida bo‘lishardi. Bu yerda aynan shunday tartib muhim: avval ibodat, keyin so‘z xizmati. Odamlarga Xudo haqida gapirishdan oldin, ular Xudo bilan odamlar haqida gaplashishardi.

6:5−6 Tanlangan yetti kishining ismlariga qaraganda, ularning aksariyati imonga kelishdan oldin yunon tilida so‘zlashuvchi yahudiylar (ellinistlar) bo‘lgan, buni norozilarga nisbatan xayrixohlik belgisi sifatida baholash mumkin. Shu paytdan boshlab ular tarafkashlikda ayblay olmas edilar. Odamlarning qalbini Xudoning sevgisi to‘ldirsa, u mayda gaplar va xudbinlik ustidan g‘alaba qozonadi.

Diakonlardan faqat ikkitasi bizga yaxshi ma’lum - birinchi azob chekkan Stefan va keyinchalik Samariyaga Xushxabarni olib kelgan, Masih uchun habash amaldorni ishontirgan va Kesariyada Pavlusni qabul qilgan missioner Filipp.

Havoriylar ibodat qilib, jamoatning tanlovini ma’qullab, qo‘llarini shu yetti kishiga qo‘yishdi.

6:7 Agar 7-oyatni oldingi oyatlar mazmuni bilan o‘qisak, xo‘jalik ishlari uchun diakonlarning tayinlanishi Xushxabarning sezilarli rivojlanishiga olib kelgan, degan xulosa kelib chiqadi. Xudoning kalomi tarqalib borgani sayin, Quddusdagi jamoatga yangi shogirdlar qo‘shildi va ko‘plab yahudiy ruhoniylar Rabbimiz Isoning izdoshlari bo‘lishdi.

6:8 Endi hikoyaning markazida mo‘jizalar yaratib va va’z qilib, Rabbimizga g‘ayrat bilan xizmat qilgan diakonlardan biri Stefan turadi. (Stefan (yunoncha Stephanos) "gulchambar" yoki "g‘alaba toji" degan ma’noni anglatadi.) U Havoriylardan keyin Havoriylar kitobida mo‘jizalar ko‘rsatgan birinchi odam edi. Yuqori lavozimga tayinlanish sadoqatli diakonlik xizmatining natijasimi yoki u ikkala xizmatni bir vaqtning o‘zida bajarganmi? Bu savolga matndan kelib chiqib javob berishning iloji yo‘q.

6:9 Stefanning faoliyatidan norozilik sinagogada paydo bo‘ldi. Yahudiylar shanba kunlari qonunni o‘rganish uchun yig‘iladigan joylar sinagogalar deb atalardi. Har bir sinagoganing nomi u yerga to‘plangan odamlar haqida ma’lumot berardi. Ehtimol, libertinlar Rimdan ozod qilingan yahudiylar bo‘lishgan. Kirena - Afrikadagi shahar bo‘lib, u yerdan kelgan yahudiylar Quddusda o‘rnashgan bo‘lsa kerak. Iskandariya yahudiylari Misrning shu nomdagi port shahridan kelib chiqqan. Kilikiya Kichik Osiyoning janubi-sharqiy viloyati, Osiya esa uch okrugdan tashkil topgan Kichik Osiyo viloyatidir. Shubhasizki, bu yerlardan kelgan yahudiy jamoalari Quddusda yoki uning atrofida o‘z sinagoglariga ega bo‘lishgan.

6:10−14 Bu g‘ayratli yahudiylar Stefanni ochiq munozarada yengishga qodir emasligini tushunib yetishdi. Uning so‘zlari va ularni aytish qudrati shubhasiz edi. Uni jim qilish uchun so‘nggi urinishda, ular Stefanni Muso va Xudoga kufrlik qilishda ayblagan soxta guvohlarni keltirishdi. (So‘zlar tartibi ularni Xudodan ko‘ra Musoning shuhrati ko‘proq tashvishga solganini ko‘rsatishi mumkin!) Tez orada u ibodatxona va qonunga qarshi kufrona so‘zlar aytganlikda ayblanib, oliy kengash oldida turardi. Ular go‘yoki uning Iso ma’badni buzib tashlashi va Muso Isroilga bergan barcha urf-odatlarni o‘zgartirishi haqidagi so‘zlarini eshitgan emish.

6:15 Oliy kengash ayblovlarni eshitdi, ammo Stefanga qarab, ular iblisning qiyofasini emas, balki farishtaning yuzini ko‘rishdi. Ular butunlay Rabbga bo‘ysungan va Haqiqatni e’lon qilishga bag‘ishlangan hayotning sirli go‘zalligini; odamlarning fikri emas, balki Xudoning fikri haqida ko‘proq qayg‘uradigan insonning go‘zalligini ko‘rdilar. Ular Masihning ulug‘vorligi Uning sodiq shogirdining porloq yuzida aks etganini ko‘rdilar.

7-bobda Stefanning mohirona tuzilgan himoyasi haqida hikoya qilinadi. U o‘z nutqini xotirjamlik bilan, yahudiylar tarixiga umumiy nazar solishdan boshlaydi. Keyin u Xudo tomonidan tanlangan, Isroil tomonidan rad etilgan, so‘ngra ozod qiluvchi va qutqaruvchi sifatida ulug‘langan ikki shaxs - Yusuf va Musoga e’tiborni qaratadi. Stefan ularni to‘g‘ridan-to‘g‘ri Masih bilan solishtirmasa-da, bu yerda o‘xshashlik aniq ko‘rinib turibdi. Nihoyat, Stefan Isroil rahbarlarini keskin tanqid qilishga o‘tadi, ularni Muqaddas Ruhga qarshilik ko‘rsatishda, Solihni o‘ldirishda va Xudoning qonunlarini buzishda ayblaydi.

Stefan, ehtimol, hayoti xavf ostida ekanligini bilardi. Bu xavfdan qutulish uchun u murosaga tayyorligini ko‘rsatishi, nutqi bilan hakamlarni yumshatishga urinishi kifoya edi. Biroq u o‘zining muqaddas e’tiqodiga xiyonat qilgandan ko‘ra o‘limga rozi edi. Uning jasorati tahsinga sazovor!